Công việc bảo tồn, lưu giử và phát triển Hò Khoan Lệ Thủy..

        Đây là một việc thực sự khó khăn, nếu không được thực sự quan tâm của các cấp Lãnh đạo, các tổ chức chuyên môn...Các đề án tổng quát cho đến cụ thể.vv...Những  năm qua đã có sự vận động tích cực nhưng Ngọc Liên vẫn thấy chưa đủ, chưa kịp...Đây là Văn hóa phi vật thể, chẵng lẽ để các bậc tiền bối Hò khoan qua đời rồi thì " Khai quật" thế nào ?!!.

       Bản thân Ngọc Liên cũng đã cố gắng nhiều từ tham mưu đề xuất, lặng lẽ đi ghi âm, ghi hình, tổng hợp, đưa lên trang web.v.v..nhưng sức lực, thời gian có hạn...Liên xin trích dẫn một số đoạn trong " Sáng kiến giải pháp Bài bản hóa các Làn điệu Hò khoan thành văn bản nhất quán, dùng làm tài liệu truyền dạy" . Đây là sáng kiến kinh nghiệm Ngọc Liên đã đề nghị công nhận là chiến sỹ thi đua năm 2012.

Trích: .."Nghị quyết TW 5 khóa XIII của Đảng về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Đặt ra chiến lược xây dựng và phát triển văn hóa nước ta trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

       Nghị quyết Đảng bộ huyện Lệ Thủy Lần thứ XXI; XXII đã nhấn mạnh việc bảo tồn vốn Dân ca Hò khoan Lệ Thủy, dần dần đưa Hò khoan Lệ Thủy vào trường học. Đây là một vấn đề đặt ra cho ngành Văn hóa Thông tin trách nhiệm nặng nề đòi hỏi phải có kế hoạch, phương pháp và nội dung cụ thể để có thể truyền dạy, và bảo tồn Hò khoan Lệ Thủy"...."Trung tâm Văn hóa Thông tin Lệ Thủy đã nhiều lần tổ chức CLB Dân ca Hò khoan Lệ Thủy tại Trung tâm và nhiều CLB dân ca ở cơ sở, nhưng sự thành công còn quá hạn chế. Lý do Hò khoan Lệ Thủy là hình thức truyền khẩu, mang tính ngẫu hứng theo hoàn cảnh, trong lao động sản xuất như chèo đò, giã gạo quết vôi, những hội hò hát..vv…Nên các bài bản chưa được thống nhất một cách nhất quán, phân tích cụ thể các Mái hò ( Điệu hò), các Lối hò ( Chủ đề ), chưa phân rỏ các câu “Lĩnh xướng”, các câu “Khoan”, câu “Xố”, Người lĩnh xướng và bạn xố…Để giải quyết các hạn chế trên và để có thể truyền dạy có bài bản, đặc biệt khi đưa vào trường học đối tượng là học sinh. Bản thân tôi đã nghiên cứu, tập hợp các nghệ nhân Hò khoan, ghi âm, lĩnh xướng đi đến thống nhất bài bản .

         Vậy đề tài “Bài bản hóa các làn điệu Dân ca Hò khoan Lệ Thủy từ dân gian truyền khẩu thành nhất quán. Làm tài liệu hướng dẫn truyền dạy, nhằm bảo tồn và phát huy vốn Hò khoan Lệ Thủy” là sự cần thiết và kịp thời". 

   ..."Khi bài bản được thống nhất, phân định rỏ ràng, cụ thể thì việc truyền dạy được dễ dàng. Bài bản các làn điệu dân ca dùng làm tài liệu hướng dẫn trên phạm vi nhiều đối tượng, như làm cẩm nang truyền dạy Hò khoan Lệ Thủy trong các CLB Dân ca trên địa bàn toàn huyện, Làm tài liệu để hướng dẫn cho lực lượng giáo viên Âm nhạc trong trường phổ thông và từ đó các thầy cô dựa và tài liệu để dạy lại các em học sinh. Bài bản Hò khoan Lệ Thủy được làm tài liệu nghiên cứu khảo sát, đại diện cho vốn văn hóa dân gian Lệ Thủy giới thiệu trên toàn quốc, và quốc tế, là cơ sở chuẩn để ghi chép thành bản nhạc nốt một cách khoa học và có tính thuyết phục cao, là bước chuẩn bị lâu dài cho sự công nhận Hò khoan Lệ Thủy trong nền văn hóa của Dân tộc Việt"...   

***********************************************************

 

     Tập tài liệu Ngọc Liên đã giao cho lớp học Hò khoan...tiến tới Ngọc Liên sẽ hoàn thiện trên cơ sở cấu trúc các mái hò đã bài bản để ghi kèm theo File âm thanh audio. làm bộ tài liệu hoàn chỉnh....

                                                                       Ngọc Liên tháng 12/2012

Tổng hợp Video, Audio Hò khoan Lệ Thủy...

      Qua đây để những ai quan tâm đến Hò khoan Lệ Thủy có cái nhìn tổng quan về Dân ca Hò khoan Lệ thủy và mức độ của việc bảo tồn lưu giữ vốn quý này...

Trong Video trên Ông Trương Xăng áo đỏ hò giọng nam nay đã già tai biến nằm liệt một chổ, không còn hò hát đươc nữa...

 

 

 

Hò Nậu Xăm và Hò Khơi miền biển Lệ Thủy - Quảng Bình

               ..." Đêm nằm gió rú thổi ra

              Dang tay đắp vạt áo đà cho em...

              Anh em gắng lấy mà chèo

              Trời cho một trộ đợ nghèo cả năm..."

 

 

 

Hò Lĩa Trâu. Lệ Thủy...

 
Người ta thường nói ..."đàn gảy tai trâu".... Nhưng người đàn ông 80 tuổi này đã hơn nữa cuộc đời " Ru Trâu " - Hò lĩa trâu giọng hò của ông như rót mật vào tai trâu...những lời tỉ tê tâm sự, động viên, khuyến khích cùng nhau vượt qua khó nhọc...Trâu với người là hai người bạn giữa chốn thâm sơn cùng cốc...

Mệ Minh 76 tuổi Quảng Cư, Xuân Thủy...Video quay tại nhà..

Hò khoan Lệ Thủy lời cổ - Năm mái - Thủy Tiên trình bày...

Trích:...."Khi được đồng bộ hóa, nhất quán hóa tạo được sự thống nhất việc truyền dạy của các nghệ nhân khoa học và bài bản hơn. Đối với học viên khi cầm tập tài liệu trên tay họ cũng dễ dàng nhận biết mình “Lĩnh xướng” chổ nào “Bạn Xố” cũng vào nhịp chuẩn xác trong tất cả các “Mái hò”, và quan trong nhất là học viên nắm được quy tắc, cấu trúc thì họ có thể tự sưu tầm những lời hò khoan phong phú khác dựa vào cấu trúc đó có thể hò một cách dễ dàng và biến hóa linh hoạt, hoặc học viên có thể thay lời mới vào cấu trúc để viết về nội dung của cơ quan, đơn vị, địa phương, trường học và trên thực tế dựa vào bài bản trên đã có hàng chục bài hò khoan được các nhà trường đặt lời mới thành công. Đối với các nhà nghiên cứu cũng dễ dàng tìm hiểu về cẩu trúc của Hò khoan Lệ Thủy, nhất là trong việc viết thành bản nhạc nốt tây phương một cách khoa học và tính thuyết phục cao.  

Nhờ sự nổ lực nghiên cứu trên nên trong năm vừa qua Trung tâm VHTT-TT Lệ thủy có cơ sở khoa học để kết hợp với Phòng Giáo Dục & Đào tạo huyện mở lớp hướng dẫn hát Hò khoan Lệ Thủy cho trên 90 Giáo viên và 60 em học sinh, lớp thực sự đem lại hiệu quả, sự hướng dẫn của các nghệ nhân cũng được thống nhất bài bản, cầm tập tài liệu trên tay các học viên cũng tiếp thu một cách dễ dàng. từ đó các hạt nhân lại về truyền lại cho cô, thầy và học sinh trường mình, dấy lên phong trào Hò khoan Lệ Thủy trong trường học sôi động và tươi vui, đi đâu cũng nghe các em học sinh hò khoan Lệ Thủy. kết quả càng được minh chứng là Trung tâm Văn hóa Lệ Thủy phố hợp với phong GD&ĐT tổ chức Hội thi “Chúng em vói làn điệu Dân ca” trong đó bắt buộc phải có Hò khoan Lệ Thủy 93 trường tiểu học tham gia và chất lượng cũng đạt không ngờ"... 

..."Đối với các Câu lạc bộ Dân ca thì việc truyền dạy cũng được thực hiện dễ dàng nhất quán khi dựa vào tài liệu này.

          Như vậy đề tài này đã đáp ứng được nhu cầu cấp thiết của việc bảo tồn lưu giử vốn Dân ca Hò khoan Lệ Thủy, lâu nay bị hạn chế bởi thiếu sự nhất quán của bài bản, khó khăn trong việc truyền dạy bảo tồn được tháo gở, đem lại một tín hiệu mới, góp sức vào việc thực hiện nghị quyết TW5 khóa VIII của Đảng về dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; Thực hiện nghị quyết của Đảng bộ huyên Lệ Thủy là đẩy mạnh việc bảo tồn vốn hò khoan Lệ Thủy, đưa Hò khoan Lệ Thủy vào trường học"...

 

 

 

 Video ny được quay tại Hói Đại Phong...ai người Đại Phong nhìn coi chổ  mô đây.??..( Truyên hình Đà Nẵng thực hiện)

Hội thi "Chúng em với làn điệu dân ca" học sinh Tiểu học 2012

Dưới đây là Video của một số tiết mục của các trường tiểu học tại hội thi: " Chúng em với Làn điệu Dân ca". lúc đầu mọi người lo ngại sợ cuộc thi không thành công, vì Lớp dân ca mới thời gian ngắn quá, các cô thầy chưa thấm hát chưa nhuyễn và các em là học sinh Tiểu học...Nhưng kết quả không ngờ! Các bạn theo giỏi các video thì thấy được sự say mê thật đáng yêu. Không phải các em không thích hát Hò khoan mà ...Trách nhiệm thuộc về người tạo môi trường cho các em...sau khi có lớp hướng dẫn hát Hò khoan và Phòng GD&ĐT Lệ thủy Phát động phong trào chúng em hát Dân ca, đưa Hò khoan Lệ Thủy vào trường học...Ngọc Liên thật vui sướng khi đi đâu cũng nghe cô trò hát Hò khoan, mấy chục trường Mầm non đều tổ chức thi hát hò khoan, các tổ chuyên môn, các lớp thi với nhau...Các trường tiểu học thì dậy lên phong trò đặt lời mới cho Hò khoan có nội dung sát với trường mình...Ngọc Liên nhận được rất nhiều phản hồi qua EMail, Điện thoại với nội dung là lâu nay không hát không biết, nay càng hát càng thấy Hò khoan của mình quá hay. Hò khoan rộn lên cả khi đến lớp, giờ ra chơi, trong bữa ăn, chập chờn trong giấc ngủ...thật là một tín hiệu đáng mừng!! Tất nhiên còn có những tồn tại qua cuộc thi này Ngọc Liên sẻ đề cập lúc khác.

                                                                            Dương Ngọc Liên 12/2012

Đồng hương Lệ Thủy tại Hà nội..

Người lĩnh xướng trong chương trình này là Anh Đặng Ngọc Tuân. Anh là người say mê Hò khoan Lệ Thủy, nghiên cứu sưu tầm và truyền bá hò khoan Lệ Thủy. Tập khảo cứu về Hò khoan Lệ Thủy của anh sắp ra đời.  cũng thật vui trong Video này chúng ta thấy các bạn trẻ rất vui vẻ và hào hứng cùng Hò khoan....

                                      Nguồn video của Trần Xuân Cương Youtube.com

 

Hò khoan Lệ Thủy trong Đám cưới..

Trông Đám cưới các bạn trẻ thường hát tình ca, nhac trẻ, những điệu nhay mạnh...Nhưng cách bạn thử xem đoan Video này sẽ thấy được sức hút của Hò khoan Lệ Thủy, tất cả đều có thể hưởng ứng, không kể người già hay trẻ. Chỉ cần vỗ tay và theo "câu Xố" . Người lĩnh xướng là chị Hồng Hạnh người Làng Quảng Cư..

                                               Nguồn Video của Dương Bá Hiệp Youtube.com

Bé Linh Hò khoan Lệ Thủy...

Hò đưa linh chéo cạn- CLB Hò khoan Đại Phong, Phong Thủy

Write a comment

Comments: 4
  • #1

    Minh Huệ (Monday, 31 December 2012 15:26)

    Thật tuyệt vời, hay thiệt đó, thấy vui vui. Cố gắng lên anh nhé cuộc sống là không chờ đợi. Chúc anh và gia đình đón một năm mới thật vui vẽ, an lành. hạnh phúc .

  • #2

    Minh Tuan (Wednesday, 02 January 2013 04:48)

    Đọc bài ni của chú, thấy chú tâm huyết với Hò khoan Lệ Thủy con rất vui. Mặc dù tụi con khi sinh ra thì không còn được chứng kiến, tham gia những buổi hò khoan như thời trước, nhưng qua những lời ru, lời hò hàng ngày thì những câu hò đó đã ngấm vô người và trở thành một phần rất tự nhiên của tâm hồn những người con Lệ Thủy. Nhưng đáng tiếc là hò khoan ngày càng ít phổ biến hơn với những người trẻ như tụi con. Thỉnh thoảng chỉ trong những đám cưới, họp làng tụi con mới được nghe mặc dù dưới con nghe mấy những o chú lớn tuổi nói là có ông Kiển và mụ Chiên hò cực kì hay.
    Con cũng đã từng ước ao sau khi học xong sẽ ra nhà kiếm việc chi đó làm, rồi khi có thời gian rảnh sẽ đi sưu tầm hò khoan như những gì chú đang làm, nhưng mà xin việc ngoài mềng khó quá nên thôi.
    Công việc gì cũng có khó khăn, nhưng con tin là với niềm đam mê của mềng chú sẽ vượt qua để bảo tồn và phát triển hò khoan Lệ Thủy.
    Nếu có khó khăn về tài chính, con nghĩ chú nên kêu gọi các sự đóng góp từ con em Lệ Thủy. Chú có thể ra đĩa để bán.
    Năm mới, con kính chúc chú thật nhiều sức khỏe để tiếp tục công việc của mình.

  • #3

    NgọcLiên (Wednesday, 02 January 2013 05:37)

    Đầu năm mới Rất cảm ơn sự quan tâm và động viên của Minh Tuan...chúc sức khõe và may mắn! chú sẻ cố gắng nhiều...

  • #4

    Minh Huệ (Thursday, 28 February 2013 10:01)

    Ngọc Linh hò khoan được đó, sẽ có quà tặng cho ngọc Linh nha.