Tiểu sử

Lâm Thị Mỹ Dạ sinh tại quê: huyện Lệ Thủy tỉnh Quảng Bình cha là người gốc Hoa, mẹ người Huế. Bà làm việc tại Ty văn hóa Quảng Bình năm  1978 đến 1983 học Trường viết văn Nguyễn Du. Sau đó bà làm phóng viên, biên tập viên tạp chí Sông Hương (của Hội liên hiệp Văn học nghệ thuật Thừa Thiên - Huế). Lâm Thị Mỹ Dạ là ủy viên Ban chấp hành Hội Văn học Nghệ thuật Thừa Thiên - Huế, hội viên Hội Nhà văn VN  ủy viên Ban Chấp hành Hộ Nhà văn NV  khóa III, ủy viên Hội đồng thơ Hội Nhà văn VN khóa V. Hiện bà đang sống tại thành phố Huế tỉnh Thừ Thiên Huế. Chồng bà, HoàngPhủ Ngọc Tường cũng là một nhà văn, nhà thơ có tiếng ở Việt Nam

Tác phẩm chính

• Trái tim sinh nở (thơ, 1974)
• Bài thơ không năm tháng (thơ, 1983)
• Danh ca của đất (truyện thiếu nhi, 1984)
• Nai con và dòng suối (truyện thiếu nhi, 1987)
• Phần thưởng muôn đời (truyện thiếu nhi, 1987)
• Hái tuổi em đầy tay (thơ, 1989)
• Mẹ và con (thơ, 1994)
• Đề tặng một giấc mơ (thơ, 1998)
• Hồn đầy hoa cúc dại (thơ, 2007)

Một tập thơ gồm 56 bài do bà tự tuyển chọn trong những tập thơ đã xuất bản của mình được Nhà xuất bản Curbstone^[1] dịch sang tiếng  Anh và phát hành năm 2005

Thành tựu nghệ thuật

Nhà thơ, nhà nghiên cứu văn học Hồ Thế Hà đã viết: "Thơ Lâm Thị Mỹ Dạ giàu ý tứ. Tứ thơ bao giờ cũng là bất ngờ. Hình như không tạo được tứ lạ thì bài thơ vẫn còn trong dự tưởng.". Nhà thơ Ngô Văn Phú cũng nhận định: "Thơ Lâm Thị Mỹ Dạ hay ở những chỗ bất thần, ngơ ngác và những rung cảm đầy nữ tính." ^[2]. Những bài thơ Truyện cổ nước mình, Khoảng trời - hố bom của bà được giảng dạy trong chương trình Tiếng Việt văn học phổ thông của Việt Nam

Thông tin thêm

Cha Lâm Thị Mỹ Dạ, ông Lâm Thanh đã từng tham gia Việt Minh và đến năm 1949 vàoíài Gòn sinh sống, năm 1954, ông định đưa cả gia đình vào đây nhưng vợ ông, bà Lý Thị Đấu không thể mang Lâm Thị Mỹ Dạ đi theo được vì phải chăm sóc mẹ già và em gái. Mặc dù sau khi đất nước thống nhất ông đã được nhận bằng khen của Thủ tướng chính phủ vì đã có công với cách mạng trong thời gian sinh sống ở Sài Gòn nhưng trong suốt thời gian trước đó, ở quê ông bị cho là "theo địch vào Nam". Mẹ Lâm Thị Mỹ Dạ đã từng học tiểu học bằng tiếng Pháp, thời còn trẻ đã từng bán hàng cho các đồn lính Pháp nên khi cải cách ruộng đất bà bị quy là do "địch cài lại" và bị đấu tố. Cộng thêm với việc ông nội là đại địa chủ nên trong những năm tuổi thơ, Lâm Thị Mỹ Dạ sống trong nghi kỵ, xa lánh của bạn bè, người quen. Mặc dù đã học xong cấp III nhưng bà không được học tiếp bậc cao hơn do vấn đề lý lịch ^[3]

Chú thích

1.     ^ Một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Mỹ

2.     ^ Trang giới thiệu về Lâm Thị Mỹ Dạ trên trang web của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam

3.     ^ Gương mặt tác giả, Nhà xuất bản Kim Đồng. 

                                                                                      Ngọc Liên

                                                                   Theo Bách khoa toàn thư mở

Chuyện kể rằng: Em, cô gái mở đường
Ðể cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương
Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa
Ðánh lạc hướng thù, hứng lấy luồng bom...

Ðơn vịtôi hành quân qua con đường mòn
Gặp hố bom nhắc chuyện người con gái
Một nấm mồ, nắng ngời bao sắc đá,
Tình yêu thương bồi đắp cao lên...
Tôi nhìn xuống hố bom đã giết em
Mưa đọng lại một khoảng trời nho nhỏ
Ðất nước mình nhân hậu
Có nước trời xoa dịu vết thương đau.

Em nằm dưới đất sâu
Như khoảng trời đã nằm yên trong đất
Ðêm đêm, tâm hồn em tỏa sáng
Những vì sao ngời chói, lung linh.
Có phải thịt da em mềm mại, trắng trong
Ðã hóa thành những làn mây trắng ?
Và ban ngày khoảng trời ngập nắng
Ði qua khoảng trời em - Vầng dương thao thức
Hỡi mặt trời, hay chính trái tim em trong ngực
Soi cho tôi
Ngày hôm nay bước tiếp quãng đường dài ?

Tên con đường là tên em gửi lại
Cái chết em xanh khoảng trời con gái
Tôi soi lòng mình trong cuộc sống của em
Gương mặt em, bạn bè tôi không biết
Nên mỗi người có gương mặt em riêng.

                                              (1972)

Chuyện cổ nước mình

Tôi yêu chuyện cổ nước tôi
Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa
Thương người rồi mới thương ta
Yêu nhau dù mấy cách xa cũng tìm
Ở hiền thì lại gặp hiền
Người ngay thì gặp người tiên độ trì
Mang theo chuyện cổ tôi đi
Nghe trong cuộc sống thầm thì tiếng xưa
Vàng cơn nắng, trắng cơn mưa
Con sông chảy có rặng dừa nghiêng soi
Đời cha ông với đời tôi
Như con sông với chân trời đã xa
Chỉ còn chuyện cổ thiết tha
Cho tôi nhận mặt ông cha của mình
Rất công bằng, rất thông minh
Vừa độ lượng lại đa tình, đa mang.
Thị thơm thì giấu người thơm
Chăm làm thì được áo cơm cửa nhà
Đẽo cày theo ý người ta
Sẽ thành khúc gỗ chẳng ra việc gì
Tôi nghe chuyện cổ thầm thì
Lời cha ông dạy cũng vì đời sau.
Đậm đà cái tích trầu cau
Miếng trầu đỏ thắm nặng sâu tình người
Sẽ đi qua cuộc đời tôi
Bấy nhiêu thời nữa chuyển dời xa xôi
Nhưng bao chuyện cổ trên đời
Vẫn luôn mới mẻ rạng ngời lương tâm.

                                                   1979

Anh đừng khen em

Lần đầu khi mới làm quen
Anh khen cái nhìn em đẹp

Trời mưa òa cơn nắng đến
Anh khen đôi má em hồng

Gặp người tàn tật em khóc
Anh khen em nhạy cảm thông

Thấy em sợ rét né giông
Anh khen sao mà hiền thế

Thấy em nâng niu con trẻ
Anh khen em thật dịu dàng

Khi hôn lên trang thơ hay
Áp trang sách vào mát ngực
Em nghe tim mình thổn thức
Thương người làm thơ đã mất
Trái tim giờ ở nơi đâu?
Khi đọc một cuộc đời buồn
Lòng em xót xa, ấm ức
Anh khen em giàu cảm xúc
Và bao điều nữa...? Anh khen

Em sợ lời khen của anh
Như sợ chiều về, hắt tối
Nhiều khi ngồi buồn một mình
Trách anh sao mà nông nổi

Hãy chỉ cho em cái kém
Để em nên người tốt lành
Hãy chỉ cho em cái xấu
Để em chăm chút đời anh

Anh ơi, anh có biết không
Vì anh, em buồn biết mấy
Tình yêu khắt khe thế đấy
Anh ơi, anh đừng khen em!